از آثار ديگرى كه توسط دانشمندان شيعه تدوين مىشد ، كتاب‌هايى دربارهء اعمال عبادى در طول ايام سال و ماه بود . از اين قبيل كتاب حسن بن حمزه طبرى ، به نام المبسوط فى عمل يوم و ليله را مىتوان نام برد . « 1 » نگارش كتاب‌هايى در باب زيارات نيز ، از كارهاى متداول بود ، به‌طور مثال حمزة بن قاسم علوى كتابى به نام الزيارات و المناسك داشت . « 2 » محمد بن احمد بن يحيى اشعرى هم كتاب المزار را نوشته بود . « 3 » شعر و ادب بهره‌گيرى از زبان شعر ، يكى از راه‌هاى انتقال ، ترويج و تبليغ نظرات و عقايد است ، كه از ديرباز در بين ملل متمدن كه با شعر و ادب آشنايى داشتند ، مرسوم بوده است . در جامعهء اسلامى نيز هم‌زمان با شكل‌گيرى و تكوين آن ، اين امر به صورت نهادينه درآمد و شاعران عرب زبان مسلمان ، باتوجه به پيشينهء درخشانى كه اعراب در سرايندگى داشتند ، با بهره‌گيرى از آموزه‌هاى اسلامى و قرآنى به سرودن اشعارى با مضامين دينى و مذهبى پرداختند . با پيدايش فرقه‌هاى مختلف در جهان اسلام ، سروده‌هاى مذهبى نيز از گرايش‌هاى سياسى و دينى متأثر گرديد ؛ چراكه به‌طور طبيعى در خيل سرايندگان مسلمان ، برخى از پيروان مذاهب و فرقه‌هاى مختلف بودند كه با الهام‌گيرى از عقايد مذهبى و انديشه‌هاى فرقه‌اى خود اشعارى را مىسرودند . اين امر به خوبى در همان دهه‌هاى نيمهء نخست قرن اول هجرى مشهود است ، چنان‌كه مىتوان به‌عنوان نمونه ، شاعران اين دوره را به دو دسته با گرايش‌هاى علوى و عثمانى تقسيم كرد . اشعارى با مضامين حمايت و جانبدارى از رهبران فكرى و سياسى هريك از اين دو گروه ، على عليه السّلام و عثمان ، در ابيات و قطعات و رجزهايى كه از ايشان به جا

--> ( 1 ) . همان ، ص 64 . ( 2 ) . همان ، ص 140 . ( 3 ) . همان ، ص 349 .